HTS Nedir? Tarihi Trafik Sorgulaması Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

HTS Kavramının Tanımı

HTS, İngilizce "Historical Traffic Search" ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçeye "Geçmişe Yönelik Trafik Sorgulaması" veya "Tarihi Trafik Araştırması" olarak çevrilmektedir. Telekomünikasyon sektöründe ve adli bilişim alanında sıkça kullanılan bu terim, bir telefon hattına ait geçmiş iletişim verilerinin sorgulanması anlamına gelir.

HTS ile CDR Arasındaki Fark

Uygulamada sıklıkla karıştırılan iki terim vardır: HTS ve CDR.

CDR (Call Detail Record)

CDR, bir iletişim olayı gerçekleştiğinde operatörün sistemlerinde otomatik olarak oluşturulan kayıttır. Her arama, her SMS ve her veri bağlantısı için ayrı bir CDR kaydı üretilir. CDR, "ham veri"dir.

HTS (Historical Traffic Search)

HTS ise bu CDR kayıtlarının belirli bir zaman aralığı ve belirli kriterlere göre sorgulanmasıyla elde edilen sonuç kümesidir. Bir başka deyişle, HTS bir "arama (search)" işlemidir; CDR ise bu aramanın sonucunda bulunan "kayıtlar"dır.

Ancak Türkiye'de yaygın kullanımda bu iki terim birbirinin yerine kullanılmaktadır. Bir savcı "HTS kaydı istiyorum" dediğinde, aslında belirli bir hatta ait CDR kayıtlarını talep etmektedir.

HTS Kaydı İçerisinde Neler Bulunur?

Operatörden gelen bir HTS dökümü, genellikle şu bilgileri içerir:

Veri Alanı	Açıklama
A Numarası	Aramayı başlatan veya SMS gönderen numara
B Numarası	Aranan veya SMS alıcısı numara
Tarih/Saat	İletişimin başlangıç zamanı
Süre	Görüşme süresi (saniye cinsinden)
Tür	Sesli arama, SMS, GPRS, VoLTE, VoWiFi
Yön	Gelen (Incoming) veya Giden (Outgoing)
Cell ID	Bağlanılan baz istasyonunun kimliği
LAC	Konum Alanı Kodu
IMEI	Cihaz kimlik numarası (Cihazı tanımlar)
IMSI	SIM kart kimlik numarası (Hattı tanımlar)

Operatörlere Göre HTS Formatları

Türkiye'deki üç büyük operatör (Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom), HTS verilerini farklı formatlarda sunar. Bu durum, bilirkişiler ve analistler için önemli bir zorluk teşkil eder.

• Turkcell: Genellikle Excel formatında, detaylı ve yapılandırılmış veriler sunar. Baz istasyonu bilgileri ayrı bir sekmede yer alabilir.
• Vodafone: CSV veya Excel formatında veriler sunar. Bazı alanlarda farklı isimlendirmeler kullanabilir.
• Türk Telekom: Kendi özel formatında veriler sunabilir. Tarih-saat formatları diğer operatörlerden farklılık gösterebilir.

Bu format farklılıkları, verilerin tek bir platformda birleştirilmesini ve analiz edilmesini zorlaştırır. HTS Analiz Pro yazılımı, üç operatörün formatlarını otomatik olarak tanıyarak bu sorunu ortadan kaldırmaktadır.

HTS Kayıtlarının Hukuki Önemi

HTS kayıtları, Türk yargı sisteminde delil niteliğinde kabul edilmektedir. Yargıtay'ın birçok kararında, HTS verilerinin tek başına mahkumiyet için yeterli olmayabileceği ancak diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde güçlü bir destekleyici delil teşkil ettiği vurgulanmıştır.

HTS Verilerinin Sınırlılıkları

HTS kaydının sağlamadığı bazı bilgiler de vardır:

1. Görüşme İçeriği: HTS kaydı, görüşmede neler konuşulduğunu (ses kaydını) göstermez. Bunun için ayrıca TİD kararı gereklidir.
2. Kesin Konum: Baz istasyonu verisi, kişinin nokta atışı konumunu değil, yaklaşık bölgesini gösterir. Baz istasyonunun kapsama alanı şehir merkezlerinde 200-500 metre, kırsal alanlarda 2-35 km arasında değişebilir.
3. Kullanıcı Kimliği: HTS kaydı, telefonu o an kimin kullandığını kesin olarak kanıtlamaz; yalnızca hangi hattan iletişim kurulduğunu gösterir.

Sonuç

HTS, modern adli bilişimin temel taşlarından biridir. Doğru anlaşılması, doğru talep edilmesi ve doğru analiz edilmesi, adaletin tecellisi için büyük önem taşır. Bilirkişiler ve hukuk profesyonelleri için HTS kavramına hâkim olmak, dijital delil yönetiminin ilk adımıdır.